• صفحه اصلی
• درباره
• تماس

سنتوری که خاموش شد / مروری بر زندگی و آثار پرویز مشکاتیان

۳۱ شهریور ۱۳۸۸

متاسفانه دیروز در عین ناباوری ، خبر درگذشت استاد پرویز مشکاتیان ، نوازندۀ چیره دست سنتور و هنرمند بی بدیل را شنیدم.قبل از هر چیز با کمال تاسف و با اشکهایی بر گونه ، این ضایعۀ بزرگ را به جامعۀ هنری و موسیقیدانان کشور و همچنین به دوستداران و خانوادۀ محترم مشکاتیان تسلیت عرض می کنم.ابتدا به واکنش هایی که تا این لحظه به درگذشت این استاد گرامی داده شده می پردازیم :

» استاد حسین علیزاده در گفتگو با بی بی سی :

حسین علیزاده ،استاد و نوازندۀ تار و سه تار ، ساعتی قبل در گفتگوی تلفنی با تلویزیون فارسی بی بی سی ، ضمن ابراز ناراحتی از درگذشت ناگهانی پرویز مشکاتیان ، دوست و همکار چندین و چندساله اش ، این ضایعه را به مردم ایران و همچنین به جامعۀ موسیقی ایران تسلیت گفته و پرویز مشکاتیان را هنرمندی غیر قابل تکرار دانست و افزود : ” من فکر نمی کنم بتوان برای مشکاتیان جایگزینی پیدا کرد.او نه تنها در نوازندگی سنتور استاد بود بلکه در زمینۀ شعر ودیگر هنر ها هم بی بدیل بود ،در کل او هنرمندی تمام عیار بود. “

حسین علیزاده همچنین در ادامه از شرایط حاکم بر رادیو و تلویزیون ایران انتقاد کرده و از اینکه برای تسلیت در گذشت این هنرمند بزرگ ، باید با بی بی سی تماس داشته باشد ، ابراز تاسف کرده و گفت که برای یک همچین اتفاق ناگواری باید عزای عمومی اعلام شود.حال آنکه رادیو و تلویزیون ایران تنها به خبر درگذشت این هنرمند بسنده می کند![قسمتی از گفتگوی حسین علیزاده با بی بی سی فارسی]

» سکوت استاد شجریان و گروه شهناز به احترام پرویز مشکاتیان :

کنسرت استاد شجریان و گروه شهناز در پاریس نیز به احترام استاد پرویز مشکاتیان با یک دقیقه سکوت آغاز شده.[منبع]

» داریوش پیرنیاکان : مشکاتیان اعجوبۀ ساز سنتور بود ، فقط قاصدک برای اثبات تکنیک و حس مشکاتیان کافیست.

داریوش پیرنیاکان در گفتگو با خبرگزاری مهر : پرویز را از ۱۳ سالگی می شناسم چرا که منزل خواهرم در نیشابور مقابل منزل پدری مشکاتیان بود و من چون به منزل خواهرم می رفتم با پرویز دوست شدم ؛ او ویولن و سنتور می نواخت و من هم تار پدرش را بر می داشتم و با هم کار می کردیم . وی افزود : این آشنایی و دوستی ما در دانشگاه و بعد در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی سابق ادامه یافت و بعدها نیز در برگزاری چندین کنسرت با هم همکاری داشتیم.

پیرنیاکان با اشاره به اینکه در دهها آلبوم با مشکاتیان همنوازی داشته ولی بیشر آنها منتشر نشده است گفت : پرویز بعد ازخروجش از گروه چاووش ، ” عارف ” را تشکیل داد که من هم در این گروه بودم و به اتفاق گروه عارف بود که اولین سری تور کنسرت را به خوانندگی استاد شجریان در سال ۱۳۶۵ در اروپا برگزار کردیم واثر ” دستان ” در چهارگاه نیزمربوط به همین دوران است . بعدا یک دوره دیگر هم در سال ۶۷ در کشورهای اسکاندیناوی کنسرت داشتیم که همه این برنامه ها سرشار از خاطرات خوشی است که از پرویز دارم.پیرنیاکان با اشاره به تکنیک منحصر به فرد مشکاتیان افزود : یکی دیگر از توانایی های بالای مشکاتیان حس و حال بسیار قوی او در نوازندگی اش بود که هیچکس تا کنون نتوانسته است حتی به این جایگاه نزدیک شود.

وی با ابراز تاسف ازاینکه بسیاری از کارهای مشکاتیان توفیق انتشار نیافته به اثر “ قاصدک ” بر اساس شعر اخوان ثالث و با صدای محمد رضا شجریان به عنوان یکی از این آثار که به طور غیر رسمی منتشر شده است اشاره کرد و گفت : تنها این اثر برای اثبات تکنیک و حس و حال مثال زدنی مشکاتیان در نوازندگی سنتور کافی است و حال آنکه پرویز دهها اثر جاودانه خلق کرده است.[منبع]

و در ادامه نگاهی گذرا به ۵۴ سال زندگی استاد پرویز مشکاتیان و خدمات او به موسیقی ایران زمین و آثار جاودانه ای که در این عمر پر برکت خود خلق کرد،داریم.

» زندگی پرویز مشکاتیان :

او در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۳۴ در نیشابور متولد شد.اولین استادش ، حسن مشکاتیان ، پدرش بوده که از ۶ سالگی او را به آموختن موسیقی ترغیب کرده است.پدرش فرهنگی بود و تار و سنتور را خوب می نواخت ، خود موسیقی را از پدرش فراگرفته بود و در حقیقت موسیقی در خاندان مشکاتیان موروثی بوده است.در ۸ سالگی اولین کنسرت خود را در یک مراسم گرهمایی دانش آموزان مدرسۀ امیر معزی نیشابور انجام داد.پرویز مشکاتیان پس از اتمام تحصیلات متوسطه در سال ۱۳۵۳ و ورود به دانشکدۀ هنرهای زیبا در رشتۀ موسیقی مشغول تحصیل شد.ردیفهای میرزا عبدالله را نزد نور علی برومند و دکتر داریوش صفوت آموخت.همزمان با این آموزش ها از محضر اساتیدی چون عبداالله خوان دوامی ، شادوران سعید هرمزی و شادروان یوسف فروتن نیز کسب فیض کرد.در نخستین آزمون باربد در رشتۀ سنتور به مقام اول با پشنگ کامکار و در کل آزمون به مقام ممتاز با داریوش طلایی دست یافت.مشکاتیان در سال ۱۳۵۶ بعد از استعفا از رادیو و تلویزیون ، همراه با دیگر نوازندگان و خوانندگان جوان آن زمان مانند لطفی ، علیزاده ، پشنگ و بیژن کامکار، شجریان و شهرام ناظری زیر نظر هوشنگ ابتهاج کانون فرهنگی ، هنری چاووش را پایه گذاشت. کانون چاووش از آن سال تا سال ۱۳۶۲ ، ۸ کاست منتشر کرد.محمدرضا شجریان، شهرام ناظری، بیژن کامکار و صدیق تعریف از خوانندگان این مجموعه بودند.تعدادی از تصنیف های این مجموعه که بعدها به “سرودهای میهنی” مشهور شد را مشکاتیان ساخته بود.تصنیفهای”همراه شو عزیز”، “ایران” (ایران خورشیدی تابان دارد) و “ایرانی” (ایرانی بسر کن خواب مستی) از جمله های سرودهای میهنی ساخته مشکاتیان است که شجریان آنها را خوانده است.به گفتۀ بسیاری از استادان و کارشناسان موسیقی ، او لحن ویژه و قریحه ای ممتاز در نواسازی داشت و قدرت خارق العاده ای در تصویر سازی و تبحر زیادی در انواع ریتم داشت.او مدتی نیز داماد استاد شجریان (همسر فرزند دوم استاد شجریان) بود.

[منابع : کتابهای چهره های موسیقی ایران و مردان موسیقی ایران ، سایت بی بی سی ]

» مهمترین آثار پرویز مشکاتیان :

او در طول زندگی ۵۴ سالۀ خود آثاری را در زمینۀ موسیقی خلق کرد که یقیناً فضای موسیقی ایران را متحول کرده و بسیاری از آثار او تبدیل به بخشی از تاریخ موسیقی سنتی ایران شد. بسیاری از زیباترین و تاثیرگذارترین آثار موسیقی ایران که امروز در اختیار ماست ، به وسیلۀ او و با آواز هنرمندانی چون استاد محمد رضا شجریان در طول سالهای ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷ ساخته شده.او همچنین با شهرام ناظری و زنده یاد ایرج بسطامی آثاری ماندگار خلق کرد.

از میان این آثار می توان به آلبوم های : ” بیداد “،” آستان جانان “،” دستان “،” نوا (مرکب)“،” قاصدک “،” بهاریه “و” لالۀ بهار “و” وطن من ” و تصنیف ها و آهنگ های جاودانی چون : ” رزم مشترک (همراه شو عزیز) “،” شیدایی (در همه دیر مغان) “،” ایران ( ایران خورشیدی تابان دارد ) “،” ایرانی ( ایرانی بسر کن خواب مستی ) “،” یاد باد “،” ای یوسف خوش نام ما “،” قاصدک “،” وطن “،” پیروزی ” و … اشاره کرد.

وی همچنین در طول زندگی خود کتاب های گرانبهایی را برای آموزش سنتور برای هنرجویان و علاقه مندان این رشته منتشر کرد.کتاب هایی چون : ” بیست قطعه ” ، “ گل آیین ” ، ” گل آوا ” ، ” سل آیین ” ، ” مجموعه تصانیف – ۴ جلد ” از جملۀ این کتب ها هستند.

آخرین کنسرت استاد پرویز مشکاتیان هم در تهران و با خوانندگی حمید رضا نوربخش انجام شد.

» درگذشت :

استاد پرویز مشکاتیان در صبح روز ۳۰ شهریور ماه سال ۱۳۸۸ بعد از ۵۴ سال خدمت به موسیقی ملی ایران و در سن ۵۴ سالگی در منزل خود به علت ایست قلبی ، ترک جهان گفت.

» دانلود کنید و بشنوید از او :

۱ – تک نوازی سنتور – آلبوم : بهاریه – حجم : ۳٫۴۴ MB – دانلـــود

۲ – تصنیف قاصدک – آلبوم : قاصدک (غیررسمی) – حجم : ۳٫۱۰ MB – دانلــــود

۳ – تصنیف شیدایی (در همه دیر مغان) – آلبوم : آستان جانان – حجم : ۸۸۴ KB – دانلـــود

۴ – تصنیف رزم مشترک (همراه شو عزیز) – آلبوم : چاووش ۷ – حجم :۶۶۳ KB – دانلـــود

۵ - امشب همه غم ها را خبر کن – با صدای پرویز مشکاتیان – ۵۵۹ KB – دانلـــود

» یک قصه تکراری :

چه بسیار هنرمندانی که اینگونه از دست رفته اند و می روند و قدرشان را نمی دانیم و نمی دانند.به قول خود استاد مشکاتیان که در مورد زنده یاد ایرج بسطامی گفته بود : زندگی هنرمند جهان سومی بعد از مرگش آغاز می شود ، حالا همین حرف در مورد زندگی و مرگ خودش هم درست است.باید به این وضعیت خون گریه کرد ، خون…

سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز ….. مرده آنست که نامش به نکویی نبرند

وبلاگ آواز مجدداً درگذشت غم انگیز سنتور نواز برجسته کشور ، استاد پرویز مشکاتیان را به خوانندگان وبلاگ تسلیت عرض کرده و به زودی خبرهای مربوط به زمان و مکان تشییع پیکر این هنرمند را منتشر خواهد کرد.

پی نوشت : طبق اعلام خبرگزاری مهر ، مراسم تشییع پیکر زنده‌ یاد استاد پرویز مشکاتیان ساعت ۱۰ صبح روز پنجشنبه دوم مهر ماه از مقابل تالار وحدت برگزار می‌شود و به احتمال زیاد بعد از تشییع ، پیکر این هنرمند ارجمند برای خاکسپاری به زادگاهش ، نیشابور منتقل خواهد شد.

مطالب مشابه :

• برو آنجا که تو را منتظرند… / ۲۱۰ عکس از مراسم تشییع پرویز مشکاتیان
• زندگی نامه استاد پرویز مشکاتیان
• آشنایی با ساز سنتور
• دانلود تصنیف ای یوسف خوش نام ، با صدای استاد شجریان

ارسال شده در دستۀ : خبر، دانلود، زندگی‌نامه
نوشته شده توسط : مهدی معتمد | نظرات (۹)

© 2006-2010 ، تمام حقوق این وبلاگ متعلق به نویسنده و وبلاگ آواز است.
با قدرت وردپرس و وردپرس فارسی | پوستۀ اولیه توسط : Sinac ترجمه شده .
شخصی سازی و تغییرات پوسته ، توسط : مهدی معتمد .